Tunel czy pole?
To pytanie empiryczne.
Tunel ma ściany. Pole ma horyzont.
Model sprawdza, kiedy koszt sekwencyjnej formalności przewyższa jej wartość kontrolną — bez zakładania zwycięzcy z góry.
~6%
wzrost ceny przy dyskrecji; estymata strukturalna, transfer z rynku węgierskiego
Szucs, JEEA 2024
0,077–0,105/rok
przyrost częstości formalnych aneksów przy wzroście o 1 SD w każdej z 7 kategorii sztywności kontraktu
Beuve et al., JLEO 2023, 2SLS/IV
0–15%
jawny stres-test puli TCO; scenariusz centralny wynosi zero
założenie modelu 2.2
Jak działa ProcuraCost
Opisz swój zakup
Wybierz scenariusz (Ryanair, Swiss Casinos, Zara…) lub wpisz własne dane: wartość kontraktu, typ procesu, zespół i stawki. Nie wymaga rejestracji.
Oblicz koszty ukryte
Model wylicza 7 wymiarów i pokazuje wynik centralny wraz z szerokim zakresem scenariuszy, który może wskazać przewagę dowolnej ścieżki.
Porównaj i działaj
Wynik to scenariusze ilustracyjne (generowane przez model), rekomendacja ścieżki zakupowej (model regułowy z analizą wrażliwości) i raport PDF z cytowaniami akademickimi.
Procedura ≠ Polityka
Polityka wyznacza granice, a procedura porządkuje działania. Ich rozdzielenie pozwala porównywać dopuszczalne ścieżki bez zakładania wyniku.
Kontrola i adaptacja
Formalizacja może chronić konkurencję i audytowalność; adaptacja może ograniczać opóźnienia. Model pokazuje oba mechanizmy.
Koszty są mierzalne
Każdy dzień opóźnienia i każdy formalny aneks może mieć cenę. Kalkulator pokazuje składniki wyniku oraz próg, przy którym zmienia się rekomendacja.
Case studies — elastyczne zakupy w praktyce
Ryanair Fleet Procurement (private-sector example)
Raport roczny dokumentuje duże zamówienie Boeingów 737 i ustępstwa cenowe producenta. Nie opisuje jednak porównywalnego procesu zakupowego ani nie identyfikuje skutku elastyczności; liczby scenariusza są niezależnymi założeniami modelu.
Liczba dni to ilustracyjny wynik modelu dla zakupu tej wielkości, nie dane z cytowanego źródła.
Ryanair 2002/2003 Annual Report / SEC Form 20-F (Boeing price concessions)
Swiss Casinos ERP — Agile Sourcing (private-sector example)
Raport praktyczny Agile Business Consortium podaje, że Swiss Casinos przeprowadziło sourcing ERP w cztery tygodnie. To deklaracja opisana przez organizację promującą metodę, nie niezależne badanie ani czas pełnego wdrożenia.
Liczba dni to ilustracyjny wynik modelu dla zakupu tej wielkości, nie dane z cytowanego źródła.
Agile Business Consortium — Case Study: Swiss Casinos (practitioner report)
Air France KLM Martinair Cargo — Lean Agile Procurement (private-sector example)
Prywatny przewoźnik: Air France KLM zastosował Lean Agile Procurement dla modernizacji cargo door-to-door w ścisłym oknie czasowym. Przykład praktyczny ilustrujący efektywność sektora prywatnego — nie dowód empiryczny dotyczący prawa zamówień publicznych.
Liczba dni to ilustracyjny wynik modelu dla zakupu tej wielkości, nie dane z cytowanego źródła.
LAP Alliance / Agile Business Consortium (2021) — Air France KLM Martinair Cargo case study (practitioner example, illustrative)
Model tunelu i pola
Ten sam zakup i ta sama granica zgodności, lecz dwie dopuszczalne ścieżki. Model sprawdza, kiedy formalizacja chroni wartość, a kiedy kosztuje więcej niż adaptacja.
Ścieżka formalna = Tunel
a₁ → a₂ → a₃ → ··· → aₙ
Sekwencyjność może zwiększać czas. Obejście jest scenariuszowym ryzykiem do zmierzenia, nie automatycznym skutkiem.
Ścieżka adaptacyjna = Pole
∂Φ = {uprawnienia, konkurencja, etyka, dokumentacja}
∞
zgodnych ścieżek
Adaptacja nie gwarantuje zgodności ani niższego kosztu; wymaga skutecznej konkurencji, dokumentacji i kontroli.
Podstawa teoretyczna: Lipsky (1980) Street-Level Bureaucracy; Vaughan (1996) Challenger; Holmström & Milgrom (1991) Multitask Principal-Agent
Kiedy tunel, kiedy pole — mapa progów
Oś pozioma: koszt dnia bezczynności, który podajesz Ty. Kolor mówi, która ścieżka wygrywa w danej kategorii — i gdzie wynik zależy od założeń.
Wejścia porównawcze: technologia partial ERP, kontrakt 2-letni, aneks 4% CV, ekspozycja 10% CV. Progi rosną z wartością kontraktu; zakup odkrywczy jest odwrócony — tam ścieżka formalna jest szybsza, więc drożejąca zwłoka pomaga formalności. Pasy „decydują założenia” to obwiednia scenariuszy dowodowych — to nie są przedziały ufności. Pełna mapa: replication/outputs/decision-thresholds.md.
Zespół
Autor modelu / ProcureTech
Tomasz Ślusarczyk
Ekspert zakupowy
Rafał Madejewski
Analityk i badacz
Sprawdź, ile traci Twoja organizacja
Kalkulator kosztów, optymalizator ścieżki i bezpłatna samoocena dojrzałości zakupowej — z jawnym rozdzieleniem wyników badań od szerokich założeń scenariuszowych.
